Jak często serwisować komory laminarne i badać filtry?

Komory laminarne  poprzez filtry HEPA i przepływ laminarny zapewniają w przestrzeni roboczej czystości powietrza umożliwiającą przeprowadzenie badań lub wykonanie mieszanek leków w warunkach aseptycznych. Najważniejsze jest jednak  bezpieczeństwo pracy dla operatora komory.

Wewnątrz przestrzeni roboczej często jest obrabiany niebezpieczny materiał taki  jak: wirusy w tym COVID-19, bakterie i grzyby. Jeżeli wnętrze przestrzeni roboczej jest zanieczyszczone lub filtr HEPA jest uszkodzony i posiada  tzw. „przecieki”, wyniki badań mogą być nieprawidłowe.

Aby mieć pełną gwarancją czystości powietrza w przestrzeni roboczej wymagane jest przeprowadzanie okresowych przeglądów potwierdzających sprawność komory. Badanie komory powinno być wykonane  minimum raz na rok a kontrola filtra HEPA powinna być dokonana przy użyciu specjalistycznego sprzętu. Filtr HEPA i jego wymiana powinna być przeprowadzona raz na 5 lat a jeżeli warunki pracy są bardziej szkodliwe dla materiału filtracyjnego to nawet co roku. Sprzęt do badania komory i filtra powinien posiadać aktualne świadectwa kalibracji. 

Poniżej zostaną opisane dwa skrajne przypadki wpływające na żywotności filtra HEPA:

Jeżeli podczas badań wewnątrz przestrzeni roboczej często parują substancje oleiste to wówczas filtry bardzo szybko ulegają zapchaniu i jego wymiana będzie  zalecana nawet po pół roku użytkowania. Jeżeli wewnątrz przestrzeni roboczej badany jest materiał genetyczny to wówczas filtry HEPA nie ulegają tak szybko zabrudzeniu i wymiana może być nawet co pięć lat.

Producent urządzenia często określa w warunkach gwarancji co jaki okres czasowy wymagane jest badanie komory i wymiany filtrów HEPA. Jednak jako jednostka serwisująca urządzenia laboratoryjne zalecamy aby zawsze brać pod uwagę warunki w jakich komora pracuje oraz czy nie doszło do zmiany jej miejsca posadowienia, co także ma wpływ na jej pracę.

Przegląd komory laminarnej polega na szczegółowym:

  • teście działania funkcji uruchamianych z panelu sterowania (wyświetlacza),
  • teście alarmów informujących o braku lub o za małym przepływie powietrza nie tylko wewnątrz przestrzeni roboczej ale i także na wlocie (tzw: bariera),
  • pomiarze prędkości i regulacji prędkości przepływu powietrza jeżeli taka jest wymagana,
  • badanie skuteczności filtracji filtrów HEPA (główny, wylotowy, + inne o ile są zainstalowane w komorze),
  • sprawdzeniu czy nie występują przecieki przy mocowaniach filtrów HEPA,
  • sprawdzeniu czy jest zachowana integralności filtrów,
  • pomiarze koncentracji cząstek wewnątrz przestrzeni roboczej komory.

Każdy przegląd komory laminarnej, badanie czystości powietrza lub wymiana filtrów potwierdzone muszą być świadectwem kwalifikacji wraz z protokołem lub orzeczeniem o wyniku badań czystości powietrza w zależności od zakresu wykonanych prac.

Należy zachowywać dokumenty potwierdzające wykonanie okresowych przeglądów komory laminarnej, wymiany filtrów HEPA i badania potwierdzające skuteczności filtracji powietrza przez filtr HEPA.